Trong quá trình quản lý và đánh giá tình hình tài chính, mẫu báo cáo kết quả kinh doanh là một trong những báo cáo quan trọng nhất đối với doanh nghiệp. Báo cáo này không chỉ phục vụ yêu cầu kế toán và cơ quan quản lý mà còn giúp nhà quản trị nhìn rõ hiệu quả hoạt động trong từng giai đoạn. Thông qua góc nhìn tổng hợp của MINI AI, bài viết dưới đây sẽ giúp hệ thống lại các kiến thức cốt lõi về mẫu báo cáo kết quả kinh doanh, từ khái niệm, nội dung, cách lập đến cách đọc và phân tích báo cáo một cách hiệu quả.
1. Báo cáo kết quả kinh doanh là gì?
Báo cáo kết quả kinh doanh là báo cáo tài chính phản ánh toàn bộ tình hình doanh thu, chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định. Thông qua báo cáo này, doanh nghiệp có thể xác định được hoạt động kinh doanh đang tạo ra lãi hay lỗ và mức độ hiệu quả của quá trình vận hành.
Bên cạnh vai trò tuân thủ quy định pháp luật, báo cáo kết quả kinh doanh còn là cơ sở để nhà quản lý đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực, điều chỉnh chiến lược kinh doanh và ra quyết định trong các kỳ tiếp theo.
Xem thêm: Lợi nhuận hoạt động kinh doanh
2. Mẫu báo cáo kết quả kinh doanh gồm những nội dung gì?
Một mẫu báo cáo kết quả kinh doanh chuẩn thường bao gồm các chỉ tiêu cơ bản như doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanh thu, giá vốn hàng bán, lợi nhuận gộp, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh.
Ngoài ra, báo cáo còn thể hiện thu nhập khác, chi phí khác và lợi nhuận sau thuế, giúp phản ánh đầy đủ kết quả kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp trong kỳ.
3. Các mẫu báo cáo kết quả kinh doanh phổ biến hiện nay
Hiện nay, theo quy định của Bộ Tài chính, mẫu báo cáo kết quả kinh doanh được chia thành hai loại chính, áp dụng tùy theo quy mô và đặc điểm của doanh nghiệp. Việc lựa chọn đúng mẫu báo cáo giúp doanh nghiệp lập báo cáo thuận tiện hơn và đảm bảo tuân thủ đúng chuẩn mực kế toán hiện hành.
3.1. Mẫu báo cáo kết quả kinh doanh theo thông tư 200/2014/TT-BTC
Mẫu theo Thông tư 200 được áp dụng cho các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp niêm yết và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Đặc điểm của mẫu này là hệ thống chỉ tiêu chi tiết, phản ánh đầy đủ và sâu hơn kết quả hoạt động kinh doanh, phù hợp với các mô hình có hoạt động tài chính và sản xuất phức tạp.
Các chỉ tiêu chính trong mẫu báo cáo theo Thông tư 200 bao gồm:
| Mã số | Chỉ tiêu | Ghi chú |
| 01 | Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ | Doanh thu phát sinh trong kỳ |
| 02 | Các khoản giảm trừ doanh thu | Chiết khấu, hàng bán bị trả lại |
| 10 | Doanh thu thuần | 01 − 02 |
| 20 | Giá vốn hàng bán | Chi phí trực tiếp |
| 21 | Lợi nhuận gộp | 10 − 20 |
| 25 | Chi phí tài chính | Lãi vay, lỗ tỷ giá |
| 26 | Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp | Marketing, lương, khấu hao |
| 30 | Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh | 21 − 25 − 26 |
| 50 | Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp | Sau khi trừ thuế |
Nhờ hệ thống chỉ tiêu chi tiết, mẫu báo cáo này hỗ trợ tốt cho việc phân tích hiệu quả hoạt động và phục vụ các yêu cầu báo cáo chuyên sâu.
3.2. Mẫu báo cáo kết quả kinh doanh theo thông tư 133/2016/TT-BTC
Mẫu theo Thông tư 133 được thiết kế dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. So với Thông tư 200, mẫu này đã được đơn giản hóa, giảm số lượng chỉ tiêu, giúp doanh nghiệp dễ lập và dễ theo dõi hơn, đặc biệt phù hợp với startup hoặc doanh nghiệp có bộ máy kế toán gọn nhẹ.
Các chỉ tiêu chính trong mẫu báo cáo theo Thông tư 133 gồm:
| Mã số | Chỉ tiêu | Ghi chú |
| 01 | Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ | Doanh thu tổng |
| 02 | Các khoản giảm trừ doanh thu | Chiết khấu, hoàn hàng |
| 10 | Doanh thu thuần | 01 − 02 |
| 20 | Giá vốn hàng bán | Chi phí trực tiếp |
| 30 | Lợi nhuận gộp | 10 − 20 |
| 40 | Chi phí bán hàng | |
| 50 | Chi phí quản lý doanh nghiệp | |
| 60 | Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh | 30 − 40 − 50 |
| 70 | Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp | Sau trừ thuế |
Trong trường hợp cần theo dõi sâu hơn hiệu quả sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp có thể lập thêm các phụ lục báo cáo để phục vụ mục đích quản trị nội bộ.
3.3. Nên chọn mẫu báo cáo kết quả kinh doanh nào?
Tùy vào quy mô và loại hình hoạt động, doanh nghiệp sẽ lựa chọn mẫu báo cáo phù hợp. Doanh nghiệp lớn, có nhiều hoạt động tài chính nên sử dụng mẫu theo Thông tư 200 để phản ánh đầy đủ số liệu. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể áp dụng mẫu theo Thông tư 133 nhằm đơn giản hóa quy trình lập báo cáo.
Hiện nay, doanh nghiệp có thể tải mẫu báo cáo kết quả kinh doanh dạng Excel từ website của Bộ Tài Chính hoặc sử dụng trực tiếp các mẫu tích hợp sẵn trong phần mềm kế toán như MISA, FAST để tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót.
4. Các bước lập báo cáo kết quả kinh doanh
Việc lập báo cáo kết quả kinh doanh cần được thực hiện theo trình tự rõ ràng để đảm bảo số liệu phản ánh đúng tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong kỳ. Khi thực hiện đúng các bước, báo cáo không chỉ phục vụ mục đích tuân thủ pháp lý mà còn hỗ trợ hiệu quả cho công tác phân tích và quản trị nội bộ.
Bước 1: Thu thập thông tin và số liệu kế toán
Doanh nghiệp cần tổng hợp đầy đủ số liệu từ sổ sách kế toán, bao gồm hóa đơn bán hàng, chứng từ doanh thu, chi phí sản xuất, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Đây là bước nền tảng, quyết định độ chính xác của toàn bộ báo cáo.
Bước 2: Thống kê và tính toán các chỉ tiêu
Từ dữ liệu đã thu thập, kế toán tiến hành tính toán các chỉ tiêu theo mẫu báo cáo áp dụng. Trong đó, doanh thu thuần được xác định theo công thức:
Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ − Các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
Tiếp theo là việc xác định giá vốn hàng bán, lợi nhuận gộp, chi phí hoạt động và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh.
Bước 3: Kiểm tra và đối chiếu số liệu
Sau khi hoàn tất các chỉ tiêu, cần kiểm tra tính hợp lý và sự khớp đúng của số liệu với các báo cáo liên quan như bảng cân đối kế toán và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Bước này giúp hạn chế sai lệch và đảm bảo báo cáo phản ánh đúng thực tế hoạt động kinh doanh.
Thông thường, quy trình lập báo cáo kết quả kinh doanh mất khoảng 3–7 ngày tùy theo quy mô doanh nghiệp. Để tiết kiệm thời gian và giảm rủi ro sai sót, doanh nghiệp nên ưu tiên sử dụng phần mềm kế toán hoặc các công cụ tự động hóa.
5. Hướng dẫn đọc và phân tích báo cáo kết quả kinh doanh
Báo cáo kết quả kinh doanh chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đọc và phân tích đúng cách. Việc hiểu rõ các bước phân tích sẽ giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động và kịp thời điều chỉnh chiến lược kinh doanh.
Bước 1: Nắm rõ thông tin cơ bản của doanh nghiệp
Trước khi phân tích số liệu, cần xác định rõ ngành nghề kinh doanh, quy mô hoạt động và đặc thù mô hình của doanh nghiệp. Đây là cơ sở để đánh giá các chỉ tiêu trong báo cáo một cách phù hợp với bối cảnh thực tế.
Bước 2: Phân tích các chỉ tiêu tài chính chính
Tập trung vào các chỉ tiêu quan trọng như doanh thu, lợi nhuận gộp, lợi nhuận thuần và lợi nhuận sau thuế. Việc so sánh mức tăng giảm của các chỉ tiêu này giúp nhận diện xu hướng hoạt động kinh doanh trong kỳ.
Bước 3: Áp dụng các phương pháp phân tích phổ biến
Hai phương pháp thường được sử dụng là so sánh ngang giữa các kỳ để đánh giá mức độ tăng trưởng và so sánh dọc để xác định tỷ trọng từng khoản mục trong tổng doanh thu. Cách phân tích này giúp làm rõ điểm mạnh và hạn chế trong hoạt động kinh doanh.
Ví dụ, nếu lợi nhuận gộp giảm trong khi doanh thu không thay đổi nhiều, doanh nghiệp cần xem xét nguyên nhân từ việc giá vốn hàng bán tăng, có thể do chi phí nguyên liệu đầu vào hoặc chi phí sản xuất tăng cao.
6. FAQ – Câu hỏi thường gặp về mẫu báo cáo kết quả kinh doanh
Mẫu báo cáo kết quả kinh doanh có bắt buộc theo một định dạng không?
Có, doanh nghiệp cần áp dụng mẫu theo Thông tư 200 hoặc Thông tư 133 tùy đối tượng.
Doanh nghiệp nhỏ có cần lập báo cáo kết quả kinh doanh không?
Có, vì báo cáo này giúp theo dõi hiệu quả hoạt động và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Có thể tự lập báo cáo kết quả kinh doanh bằng phần mềm không?
Có, nếu phần mềm đáp ứng đúng chuẩn mực và quy định kế toán hiện hành.
7. Kết luận
Mẫu báo cáo kết quả kinh doanh là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động trong từng giai đoạn. Khi hiểu rõ cấu trúc, cách lập và cách phân tích báo cáo, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong quản trị tài chính và xây dựng chiến lược phát triển bền vững.
