Câu hỏi “có nên làm dropshipping không” xuất hiện liên tục trên các nhóm khởi nghiệp online. Lý do dễ hiểu: dropshipping được quảng bá là mô hình không cần vốn, không cần kho, ai cũng làm được. Thực tế có đúng vậy không? Sau khi quan sát hàng trăm bạn trẻ thử dropshipping trong 5 năm trở lại đây ở Việt Nam, có thể nói thẳng là mô hình này không xấu, nhưng cũng không dễ như lời quảng cáo. Bài này phân tích rõ từng khía cạnh để bạn quyết định có phù hợp với mình hay không.
1. Có nên làm dropshipping không và đang vận hành ra sao ở Việt Nam
Trước khi quyết định có làm hay không, cần hiểu đúng dropshipping là gì và mô hình này đang chạy thế nào ở thị trường Việt Nam. Có hai khía cạnh cần phân tách: bản chất mô hình và cách triển khai thực tế.
1.1. Định nghĩa dropshipping và cơ chế vận hành
Dropshipping là mô hình kinh doanh trong đó người bán không cần nhập hàng và lưu kho. Khi khách đặt đơn trên shop, người bán chuyển thông tin đến nhà cung cấp, nhà cung cấp đóng gói và giao trực tiếp cho khách. Người bán chỉ giữ vai trò marketing, chăm sóc khách hàng và xử lý đơn, ăn chênh lệch giữa giá bán và giá nhập từ nhà cung cấp. Mô hình này khác bán hàng truyền thống ở chỗ người bán không sở hữu hàng hóa, không động vào khâu kho vận, mà chỉ làm trung gian giữa nhà cung cấp và khách cuối.
1.2. Hai cách dropshipping phổ biến ở Việt Nam
Ở Việt Nam, dropshipping phổ biến theo hai hướng chính. Hướng đầu tiên là dropshipping nội địa, người bán lấy hàng từ chợ Tân Bình, các xưởng sỉ TPHCM hoặc Hà Nội, gắn nhãn riêng và bán lại trên Facebook, TikTok Shop, Shopee.
Hướng thứ hai là dropshipping xuyên biên giới, lấy hàng từ Trung Quốc qua các nền tảng như 1688, Taobao, hoặc lấy đơn từ thị trường Mỹ, EU thông qua Shopify và Aliexpress. Mỗi hướng có đặc thù khác nhau và mức độ rủi ro cũng khác. Dropshipping nội địa giao nhanh hơn, dễ kiểm soát chất lượng nhưng biên lợi nhuận mỏng vì cạnh tranh cao. Dropshipping xuyên biên giới có biên lợi nhuận tốt hơn nhưng đối mặt rủi ro thời gian giao kéo dài, vướng quy định nhập khẩu và rào cản ngôn ngữ với nhà cung cấp.
2. Ưu điểm thực tế khi làm dropshipping
Ưu điểm đầu tiên và rõ ràng nhất: vốn khởi điểm thấp. Người làm không cần bỏ tiền nhập hàng, không thuê kho, không lo hàng tồn. Chi phí ban đầu chủ yếu là website, marketing test sản phẩm và phí giao dịch. Một bạn sinh viên có 5-10 triệu vẫn có thể thử nghiệm được, điều mà mô hình bán hàng truyền thống không làm được.
Ưu điểm thứ hai: dễ test sản phẩm. Không cần cam kết nhập 100 đơn vị một mã hàng, người làm dropshipping có thể đăng 10-20 sản phẩm cùng lúc, chạy quảng cáo nhỏ, xem cái nào ra đơn rồi mới đầu tư mạnh vào sản phẩm thắng. Cách thử này đặc biệt hiệu quả cho những ngành biến động nhanh như thời trang, phụ kiện, decor nhà cửa.
Ưu điểm thứ ba: linh hoạt về địa lý. Người làm dropshipping có thể vận hành shop từ bất kỳ đâu, miễn có laptop và internet. Đây là lý do mô hình này hấp dẫn các bạn trẻ muốn vừa du lịch vừa kiếm tiền, hoặc các mẹ bỉm sữa làm tại nhà chăm con song song.
3. Nhược điểm và rủi ro phải đối mặt
Nhược điểm đầu tiên là biên lợi nhuận mỏng. Vì không có lợi thế nguồn hàng, người làm dropshipping cạnh tranh chủ yếu bằng quảng cáo. Sau khi trừ chi phí ads (thường 20-40% doanh thu), phí cổng thanh toán, phí nền tảng, lợi nhuận ròng chỉ còn 5-15%. Bán 100 triệu một tháng có khi chỉ lời 5-10 triệu, chưa kể rủi ro hoàn hàng.
Nhược điểm thứ hai và đáng lo nhất: phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp. Khi nhà cung cấp giao trễ, đóng gói cẩu thả, gửi hàng lỗi, khách sẽ phàn nàn shop chứ không phàn nàn nhà cung cấp. Một vài đơn lỗi có thể khiến tài khoản TikTok Shop hoặc Shopee bị hạn chế, mất luôn nguồn doanh thu chính. Đáng tiếc là ở Việt Nam tỷ lệ nhà cung cấp giữ đúng cam kết chỉ khoảng 60-70%, người làm phải lọc kỹ và có dự phòng.
Nhược điểm thứ ba là cạnh tranh ngày càng khắc nghiệt. Năm 2020 chỉ cần đăng vài sản phẩm là có đơn, hiện nay cùng một sản phẩm có thể có 50-100 shop khác bán song song. Chi phí quảng cáo cho mỗi đơn (CPA) đã tăng 2-3 lần trong 4 năm, đẩy nhiều người mới ra khỏi cuộc chơi sau 2-3 tháng đốt tiền không có lời.
4. Có nên làm dropshipping không?
Câu trả lời ngắn: có, nếu bạn thuộc một trong ba nhóm sau. Nhóm thứ nhất là người đã có kỹ năng quảng cáo Facebook, TikTok hoặc Google ở mức độ tốt, có thể tối ưu CPA xuống dưới mặt bằng chung. Nhóm thứ hai là người có nguồn hàng đặc biệt mà người khác không tiếp cận được, ví dụ quan hệ trực tiếp với xưởng sản xuất, hoặc sản phẩm tự thiết kế. Nhóm thứ ba là người coi dropshipping là bước đệm để tích lũy kinh nghiệm và vốn cho mô hình bài bản hơn sau này.
Nếu bạn không thuộc ba nhóm trên, dropshipping vẫn có thể thử, nhưng nên chuẩn bị tâm lý mất 70-80% vốn ban đầu trong 1-2 tháng đầu là chuyện bình thường. Ai vào cuộc chơi mà không hiểu điều này thường bỏ ngang khi gặp đơn hoàn đầu tiên hoặc tài khoản ads bị khóa lần đầu.
Xem thêm: Xóa sổ nỗi lo tồn kho với phần mềm quản lý bán hàng online
5. Cách bắt đầu dropshipping hiệu quả
Bước đầu tiên là chọn ngách thay vì chọn sản phẩm đại trà. Một ngách nhỏ như “phụ kiện cho mèo Anh lông ngắn” dễ tạo thương hiệu và giữ khách hơn là “đồ thú cưng” chung chung. Khách trong ngách hẹp thường ít so giá và có lòng trung thành cao hơn.
Bước thứ hai là test 3-5 nhà cung cấp song song. Đặt thử mỗi bên 5-10 đơn để đánh giá chất lượng đóng gói, thời gian giao, tỷ lệ lỗi. Đừng cam kết với một nhà cung cấp duy nhất ngay từ đầu, vì khi họ có vấn đề bạn sẽ không có phương án thay thế.
Bước thứ ba là xây dựng hệ thống chăm sóc khách bài bản từ ngày đầu. Khác với suy nghĩ thông thường rằng dropshipping là bán xong là xong, các shop sống được lâu đều biết tận dụng khách cũ. Một khách đã mua, được chăm sóc tốt, có thể quay lại mua thêm 2-3 lần trong 12 tháng. Đây là phần lợi nhuận thực sự của dropshipping, không phải đơn đầu tiên.
Tư vấn ngay → TẠI ĐÂY
6. Câu hỏi thường gặp về dropshipping
Vốn tối thiểu để bắt đầu dropshipping bao nhiêu? Vốn khởi điểm thực tế khoảng 5-15 triệu đồng cho marketing test, dù lý thuyết nói có thể bắt đầu với 0 đồng. Phần lớn người mới mất 70-80% vốn ban đầu trong 1-2 tháng đầu để học chạy quảng cáo và chọn sản phẩm phù hợp.
Lợi nhuận dropshipping ở Việt Nam khoảng bao nhiêu? Biên lợi nhuận trung bình 15-30% tùy ngành và nguồn hàng. Sau khi trừ chi phí quảng cáo (20-40% doanh thu), lợi nhuận ròng còn 5-15%. Người làm tốt có thể đạt 20-30 triệu lợi nhuận một tháng sau 6-12 tháng tích lũy kinh nghiệm.
Rủi ro lớn nhất khi làm dropshipping là gì? Rủi ro lớn nhất là phụ thuộc vào nhà cung cấp về chất lượng và thời gian giao hàng. Khi nhà cung cấp giao trễ hoặc gửi hàng lỗi, khách phàn nàn shop chứ không phàn nàn nhà cung cấp. Tài khoản quảng cáo và uy tín shop có thể mất chỉ sau vài đơn lỗi.
Dropshipping có hợp pháp ở Việt Nam không? Hợp pháp. Người bán cần đăng ký kinh doanh hộ cá thể hoặc doanh nghiệp khi doanh thu vượt mức quy định, kê khai thuế đầy đủ. Riêng dropshipping xuyên biên giới cần lưu ý quy định nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng cho hàng nhập.
Nên làm dropshipping nội địa hay xuyên biên giới? Người mới nên bắt đầu từ dropshipping nội địa vì dễ kiểm soát chất lượng và thời gian giao. Khi đã có 6-12 tháng kinh nghiệm, có thể mở rộng sang xuyên biên giới để tiếp cận nguồn hàng đa dạng hơn và biên lợi nhuận tốt hơn.
